Përmbledhje
Është një organ i sistemit tretës midis ezofagut dhe duodenit. Ndodhet pas brinjëve në kuadrantin e sipërm të majtë të zgavrës së barkut. Struktura e zgjerueshme lejon ruajtjen e përkohshme të ushqimeve. Stomaku përbëhet nga katër pjesë kryesore: fundi, kardia, korpusi (trupi) dhe antrumi (pjesa e fundit e stomakut). Stomaku sekreton lëngje tretëse për të zbërthyer ushqimet kimikisht dhe fizikisht. Pas tretjes mekanike në gojë, stomaku i tret ushqimet duke përdorur metoda kimike dhe fizike për të lejuar thithjen e lëndëve ushqyese në trup. Lëngu gastrik është kryesisht acid. Mukoza që vesh sipërfaqen e brendshme të stomakut formon një barrierë kundër efekteve të rrezikshme të mjedisit acid.
Kanceri i stomakut është një tumor malinj që buron nga mukoza gastrike. Faza fillestare është zakonisht një ulçerë që fillon në mukozë. Mund të depërtojë në murin gastrik dhe të përhapet në organet fqinje dhe pjesët e largëta të trupit nëpërmjet qarkullimit të gjakut dhe limfatik.
Shumica e rasteve diagnostikohen në moshën 50 deri në 60 vjeç, dy herë më e zakonshme tek burrat sesa tek gratë. Kohët e fundit, shumica e kancereve të stomakut fillojnë në kryqëzimin e ezofagut dhe stomakut.
Faktorët e rrezikut:
Zakonet e të ngrënit janë shkaku më i rëndësishëm i kancerit të stomakut. Ushqimet e kripura dhe të tymosura, ushqimet që përmbajnë një kërpudhë të quajtur aflatoksinë (e zakonshme tek speci i kuq që nuk ruhet në kushte të përshtatshme), konsumi i tepërt i turshive, infeksioni Helicobacter pylori në stomak, cigarja dhe alkooli (lidhja e tyre e rrit më tej rrezikun), inflamacioni kronik gastrik, historia familjare dhe polipet gastrike janë ndër faktorët e njohur të rrezikut.
Lloji:
Llojet më të zakonshme të kancerit të stomakut janë si më poshtë:
Adenokarcinoma: Është lloji më i zakonshëm i kancerit të stomakut. Ai buron nga qelizat gastrike që prodhojnë mukus dhe lëng gastrik.
Kanceri i qelizave skuamoze: Është lloji i dytë më i zakonshëm.
Tumoret stromale gastrointestinale: Ato janë të rralla dhe fillojnë nga indi lidhës i organeve në sistemin tretës.
Tumoret karcinoide: Këto tumore fillojnë në indet prodhuese të hormoneve të stomakut. Është një lloj i rrallë kanceri.
Limfoma gastrike: Është një lloj i rrallë kanceri. Ai buron nga indet limfoide.
Simptomat:
Kanceri i stomakut shkakton simptomat e mëposhtme:
• Shtrirje epigastrike
• Dhimbje stomaku
• Ndjenjë e ngopjes pas ngrënies së një sasie të vogël ushqimi
• Gjakderdhje
• Të përziera
• Vështirësi në gëlltitje.
• Shqetësim abdominal rreth vendit të stomakut
• Gjak okult në feçe
• Gjak në pështymë, megjithëse i rrallë,
• Të vjella.
• Lodhje
• Gjakderdhje në stomak ose zorrë
Simptomat e kancerit të stomakut në fazë të avancuar janë një funksion i përfshirjes së organeve dhe nyjeve limfatike të tjera (mëlçi e zmadhuar, akumulim lëngu në bark, verdhëz, nyje limfatike të zmadhuara mbi klavikulën, etj.).
Parandalimi:
Ashtu si në rastin e të gjitha kancereve të tjera, parandalimi i kancerit të stomakut është gjithashtu eliminimi ose minimizimi i rreziqeve të menaxhueshme. Ushqyerja është çështja më kritike në parandalimin e kancerit të stomakut. Ushqimet shumë të kripura, ushqimet e konservuara, ushqimet e përpunuara (sidomos mishrat) dhe përdorimi i tepërt i alkoolit dhe duhanit rrisin rrezikun e kancerit të stomakut.
Nga ana tjetër, rekomandimet për një jetë të shëndetshme, siç janë ushtrimet e rregullta, një dietë e pasur me fruta dhe perime, si dhe shmangia dhe lënia e produkteve të duhanit dhe alkoolit, do të ndihmojnë në parandalimin e kancerit të stomakut, si dhe të të gjitha llojeve të tjera të kancerit.
Diagnoza:
Siç është rasti me të gjitha kanceret, diagnoza e hershme luan një rol të jashtëzakonshëm në shkallën e suksesit të trajtimit. Endoskopia është modaliteti kryesor diagnostik për kancerin e stomakut. Një tub i hollë i pajisur me një burim drite dhe një kamera futet në gojë dhe çohet përpara në stomak; kështu, ekzaminohet i gjithë stomaku dhe segmenti i parë i duodenit. Nëse vërehet një zonë e dyshimtë, merren mostra biopsie dhe vendoset një diagnozë përfundimtare e kancerit.
Përpara se të fillojë trajtimi, kërkohen disa teste për të vendosur për trajtimin më të mirë pasi të verifikohet prania e sëmundjes. Studimet imazherike, të tilla si tomografia e kompjuterizuar, rezonanca magnetike dhe ultratingulli i barkut, ndihmojnë në përcaktimin e gradës dhe fazës së sëmundjes.
Edhe pse nuk përdoret rregullisht, laparoskopia nën anestezi të përgjithshme është një opsion tek pacientë të zgjedhur.
Trajtimi:
Të gjitha të dhënat rreth pacientit dhe tumorit mblidhen dhe përcaktohet qasja më e përshtatshme e trajtimit. Kur shqyrtohen opsionet e mundshme të trajtimit, është e nevojshme të peshohen përfitimet e mundshme kundrejt efekteve dhe rreziqeve të mundshme negative.
Identifikimi i saktë i llojit, fazës dhe gradës luan një rol të rëndësishëm në përcaktimin e trajtimit më të mirë për kancerin e stomakut.
Fazat e kancerit zakonisht simbolizohen nga numrat romakë nga I deri në IV. Faza IV është faza më e avancuar e kancerit. Trajtimi i secilit pacient planifikohet duke marrë parasysh fazën, moshën, gjendjen e përgjithshme shëndetësore dhe preferencat personale.
Ndër opsionet e trajtimit për kancerin e stomakut janë kimioterapia, trajtimi i synuar, radioterapia dhe kirurgjia. Këto trajtime mund të përdoren direkt për të trajtuar tumorin, ose ato janë krijuar për të rritur cilësinë e jetës dhe për të lehtësuar simptomat në kanceret në fazë të avancuar. Për më tepër, opsionet e trajtimit mund të përdoren vetëm ose në kombinim.
Kimioterapia
Kimioterapia përdor ilaçe për të trajtuar kancerin. Substancat aktive të ilaçeve vrasin qelizat kancerogjene. Agjentët kimioterapeutikë mund të jepen në venë ose të merren nga goja. Në rastin e administrimit intravenoz, një tub i hollë, i quajtur kateter, futet në një venë të madhe dhe agjenti kimioterapeutik administrohet përmes këtij kateteri gjatë gjithë periudhës së trajtimit.
Një ose më shumë se një agjent kimioterapeutik mund të administrohet në varësi të llojit të kancerit dhe përgjigjes ndaj trajtimit. Kimioterapia aktive e mbajtur për një kohë të caktuar pasohet nga një periudhë “fikjeje”. Pasi të mbarojë periudha “fikjeje”, terapia rifillon. Çdo periudhë aktive dhe “fikjeje” e njëpasnjëshme quhet cikël.
Efektet anësore të kimioterapisë varen nga agjenti kimioterapeutik dhe doza. Efektet anësore më të zakonshme të kimioterapeutikëve përfshijnë lodhjen, të përzierat, të vjellat, plagët në gojë, rënien e flokëve dhe inflamacionin e sistemit tretës. Mjeku juaj do të trajtojë gjithashtu efektet anësore të shkaktuara nga kimioterapia. Nëse këto efekte anësore janë aq të rënda sa të kërcënojnë shëndetin tuaj, mjeku juaj mund t’ju këshillojë të pezulloni trajtimin ose t’ju kalojë në një agjent tjetër kimioterapeutik.
Terapi e synuar
Terapitë e synuara janë trajtime më të reja kundër kancerit në krahasim me kimioterapinë. Këto ilaçe synojnë anomali specifike që janë të pranishme në qelizat kancerogjene. Përpara se të fillohen këto ilaçe, qelizat kancerogjene analizohen në laboratorë për të përcaktuar nëse ato kanë mutacione të veçanta.
Radioterapia
Radioterapia synon të vrasë qelizat kancerogjene duke përdorur rreze energjie me fuqi të lartë. Nëse burimi i rrezatimit është jashtë trupit dhe rrezet drejtohen drejt kancerit, ky trajtim quhet radioterapi e jashtme. Nga ana tjetër, nëse agjenti radioaktiv vendoset në vendndodhjen e tumorit nëpërmjet një gjilpëre ose një kateteri, metoda quhet radioterapi e brendshme (brakiterapi).
Edhe pse radioterapia mund të jetë trajtimi i linjës së parë, ajo zakonisht përdoret për të vrarë qelizat që nuk mund të hiqen në mënyrë operative. Në trajtimin e linjës së parë, radioterapia kombinohet kryesisht me kimioterapinë, dhe kjo modalitet quhet edhe kimioradioterapi.
Radioterapia ka një spektër të gjerë efektesh anësore në varësi të pjesës së trupit që rrezatohet. Mjeku juaj do t’ju shpjegojë rreziqet që vlejnë për ju.
Kirurgjia:
Kirurgjia është opsioni kryesor i trajtimit për kancerin e stomakut. Vendndodhja e tumorit në stomak dhe metastazat lokale dhe të largëta janë faktorët që merren në konsideratë gjatë planifikimit të kirurgjisë gastrike.
Sasia e stomakut që duhet hequr lidhet me vendndodhjen e saktë të tumorit. Gastrektomia është një term mjekësor që përdoret për heqjen kirurgjikale të stomakut. Në dritën e biopsisë diagnostikuese paraoperative dhe studimeve të imazherisë, kirurgu juaj mund të vendosë të heqë të gjithë stomakun (gastrektomi totale) ose një pjesë të tij (gastrektomi e pjesshme). Përveç kësaj, në varësi të faktorëve që lidhen me tumorin, mund të hiqet edhe një e treta e poshtme e ezofagut dhe segmenti i parë i zorrës së hollë (duodenumi). Kirurgu juaj do të heqë nyjet limfatike që rrethojnë stomakun në të gjitha rrethanat. Heqja vetëm e mukozës mund të jetë e mjaftueshme nëse kanceri i stomakut diagnostikohet herët. Kjo procedurë, e quajtur rezeksion i mukozës, mund të kryhet edhe gjatë endoskopisë.
Së fundmi, mund të kryhen procedura shtesë për të lehtësuar shenjat dhe simptomat e shkaktuara nga përhapja e tumorit, së bashku me heqjen e stomakut gjatë operacionit për kancerin e stomakut. Kirurgjia për kancerin e stomakut është një ndërhyrje kirurgjikale e madhe dhe mund të çojë në ndërlikime të përgjithshme (gjakderdhje, infeksion, rrjedhje, etj.), si dhe probleme me tretjen.
Kirurgjia e kancerit të stomakut është një ndërhyrje kirurgjikale e rëndë dhe mund të çojë në ndërlikime të përgjithshme (gjakderdhje, infeksion, rrjedhje, etj.), si dhe probleme me tretjen.
Nëse i gjithë stomaku hiqet kirurgjikalisht, një stomak i ri rindërtohet duke përdorur pjesë të tjera të zorrëve. Në këtë rast, mund të jetë e nevojshme t’ju ushqejnë përmes një vene ose një tubi të futur në zorrët tuaja përmes murit të barkut gjatë rikuperimit. Përsëri, fillimisht do t’ju lejohet të hani sasi të vogla që stomaku juaj i ri të përshtatet me tretjen. Prandaj, duhet domosdoshmërisht të veproni në përputhje me programin e të ngrënit që mjeku juaj udhëzon pas operacionit të kancerit të stomakut.
Të bësh pyetje te mjeku në lidhje me trajtimin e kancerit të stomakut, jetën pas trajtimit, rehabilitimin, menaxhimin e dhimbjes, studimet klinike dhe të gjitha pyetjet që ke në mendje në lidhje me kancerin e stomakut, do të të ndihmojë të marrësh pjesë të informuar në trajtim dhe do të lehtësojë shqetësimet e tua.